Son dəqiqə
Heyva meyvəsinin adının ezoterik semantikası
Ən maraqlısı isə odur ki, meyvələrin həm atası, həm də anası hesab edilən Alma kimi, bu günə qədər sağlam və xoşbəxt ailənin simvolu, qadın və kişi başlanğıcını özündə harmonik olaraq birləşdirən, Cənnət meyvəsi Heyva/Ayva ilə Həvva/Eva/Xava/Εὔα adı arasında, əfsanələrdəki hadisələrin gedişatı və baş verdiyi məkan arasında nə qədər bənzərlik, eynilik olduğu açıq-aydın görünür.
Kişilərin boynunun ön tərəfindəki qırtlaq çıxıntısı/ qabarıqlıq/hulqum; Adəm alması/“Adam's Apple” adlanır. Məhşur əfsanəyə görə, Həvva yasaq meyvəni qoparıb yedikdən sonra ağacda qalan meyvələr quruyub tökülür. Öz səhvini anlayan Həvva Adəmi çağırır və tökülən meyvələri ona göstərir. Adəm isə bu səhvi ört-basdır etmək üçün almaları udmağa çalışır və bu zaman meyvə onun boğazında qalır. Əfsanəyə görə, qırtlaq çıxıntısı həmin yasaq meyvənin izidir. Amma insan almanı uda bilməz! Bunu bilirik! Heyva isə elə bir meyvədir ki, onu nə qədər çeynəsək də, udmağa çalışdıqda əksər hallarda adamı boğur, çox çətinliklə udulur. Bu fakt da həmin yasaq meyvənin alma olmadığına bir sübutdur.[/b]
Heyva meyvəsi Latın dilində Cydonia adlanır, onun eti-mologiyası haqqında heç bir məlumat olmasa da bu sözün etimologiyasını ezoterik cəhətdən açmağa çalışaq. Birinci hecada olan Cy/Ki qadın, qarı/karı deməkdir və Ki, Kibela, Gera, Geya kimi əksər yaradıcı tanrıçaların adlarında vardır. Sözün ikinci hecası “donia” sözü də elə qadın adıdır, Donna ispanlarda Don titulunun qadın variantıdır . Dana; Venera planetinin simvolu olan Dan ulduzu deməkdir və Dan ulduzu yalnız dan ağaran zamanı deyil hər zaman görünür... Danuta Ay tanrıçasıdır, Dana Litva dilində, Donata Latın dilində. “Səma¬ların, Göylərin qızı” deməkdir. Yəhudilərdə Dana adı “Tanrı/Allah mənim hakimimdir”(דנה), Adıgey, inquş, pers dillərində “bilikli, müdrik” deməkdir. Keltlərdə isə Danu yara¬dı¬cı Anadır və Danu tayfasının əcdadıdır, Türklərdə isə Dana/ Dan şan-şöhrətdir .
Eyni zamanda Heyva sözü ilə Həvva adı arasındakı bənzərlikdə “Aba/Apa”, yəni Ana sözü gizlidir. Azərbaycanda bu gün də Həvva deyil, həmin ad Hava kimi deyilir. Heyva /Həvva/ Hava/Ava/ Apa/Aba...Adəmin, yəni ilk Adamın, Atamın/ Atamızın xanımı; Heyva/Hava/Ava/Apa Anamız...
Firəngiz Rüstəmova. "AlMadan, AlAnaya" kitabından[b]
