Fevralın 24-də Rusiya–Ukrayna müharibəsinin dörd ili tamam olur. 2022-ci ilin fevralında başlayan genişmiqyaslı hərbi toqquşmada bu günə qədər nə açıq qalib, nə də tam məğlub tərəf müəyyən edilib. Cəbhə xətti dəyişsə də, strateji balans donmuş vəziyyətdədir.

Dörd il ərzində hərbi taktika, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi sanksiyalar və geosiyasi bloklaşma yeni mərhələyə qədəm qoyub. Qarşıdurma Ukrayna ilə yanaşı, Avropa və ABŞ-a da mənfi təsir edib, tərəfdaşlar arasında ciddi fikir ayrılığına təhlükəsizlik təhdidinə səbəb olub.

Bu müharibə sadəcə ərazi mübahisəsidir, yoxsa qlobal strateji planın tərkib hissəsi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elxan Şahinoğlu deyib ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsi Moskvada imperiya təfəkkürünə sahib olanların istəyi əsasında baş tutub:

“Söhbət təkcə Donbas və Luqanskın işğalından getmir. Rusiyanı idarə edənlər düşünür ki, imperiyanın sərhədlərini bərpa etmək lazımdır. Yəni Ukrayna ilə məsələ bitmiş olsaydı belə, fərqli istiqamətlərə yönələcəkdilər. Məsələn, Ukraynadan öncə Gürcüstan işğal edildi, daha sonra müəyyən səbəblərə görə geri çəkildilər. Lakin Ukraynada ilişib qaldılar.

Müharibənin başlanğıcında düşünülürdü ki, qarşıdurma qısa zaman ərzində bitəcək, Kiyevdə özlərinə sadiq hakimiyyət təyin ediləcək. Hətta bu plan alınmasa belə, Rusiya Ukraynanı iki yerə parçalamağı düşünürdü. Lakin hər iki plan baş tutmadı. Hətta Kremlin Donbas sərhədlərini belə tam aşması mümkün olmadı. Bu da azmış kimi, hər iki ölkə xeyli itki verdi.

Müharibənin ən acınacaqlı tərəfi odur ki, Rusiya və Ukrayna bir daha heç vaxt əvvəlki kimi bir-birinə münasibət bəsləməyəcək. Hətta müharibə bitsə belə, vəziyyətin dəyişəcəyi çətin görünür.

Rusiya müharibəni öz xeyrinə həll edə bilmir. Son zamanlar aparılan danışıqlarda vasitəçilərin səyləri də nəticə vermir. Rusiya Donbasın tamamını tələb edir, Ukrayna isə haqlı olaraq torpaqlarını güzəştə getmək istəmir. Belə olan təqdirdə yaxın müddətdə sülhün əldə ediləcəyini demək çətindir. Müharibə hələ bir müddət davam edəcək. Kimin resursları daha çox yetərsə, o da istəyinə nail olacaq”.