Yanvarın 27-də Baş nazir Əli Əsədovun sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetində Xəzər dənizində müəyyən reabilitasiya işlərinin həyata keçirilməsinə dair 2025-2030-cu illər üçün “Kompleks Tədbirlər Planı”nın icrası və Bakı buxtasının ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məsələlərinə həsr olunmuş iclas keçirilib, bir sıra tapşırıqlar verilib.

Bu proseslərdən sonra Xəzərin ekoloji durumu yaxşılaşa bilərmi? Ümumiyyətlə, bu yöndə verilən tapşırıqlar necə dəyərləndirilir?

Globalinfo.az-a danışan “Səma və Eko” Sosial İqtisadi İnkişafa Yardım İctimai Birliyinin sədri, ekoloq İradə Həsənova deyib ki, Xəzər dənizinin, o cümlədən Bakı Buxtasının ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində Prezidentin müvafiq sərəncamları var və buna görə ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir:

“Prezident İlham Əliyev neftlə çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsi, kanalizasiya, tullantı sularının idarə olunması və xüsusilə Bakı Buxtasının təmizlənməsi üçün davamlı olaraq müvafiq tapşırıqlar verib. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Bakı Buxtasının ekoloji vəziyyətinin sağlamlaşdırılması ilə əlaqədar aidiyyəti qurumlar qarşısında dəfələrlə məsələ qaldırıb. Yanvarın 27-də keçirilən iclas faktiki olaraq uzun illərdir müzakirə olunan, lakin sistemli şəkildə həllinə başlanmayan bir problemin dövlət səviyyəsində açıq şəkildə etirafı kimi qiymətləndirilə bilər. Köhnə neft quyularının və estakadaların ləğvi, Bakı Buxtasında çirklənmənin aradan qaldırılması ilə bağlı verilən tapşırıqlar həm ekoloji, həm sosial, həm də strateji baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki Xəzər dənizi onilliklər boyu intensiv neft-qaz hasilatı, şəhər kanalizasiya axıntıları və nəzarətsiz antropogen fəaliyyətin təsiri altında qalıb. Xüsusilə Abşeron yarmadası və Bakı Buxtası köhnə istismaradan çıxmış neft quyuları, paslanmış estakadalar, dibdə yığılan neftlə çirklənmiş lil qatları səbəbindən çirklənmə mənbəyinə çevrilib. Dəniz suyunun son illər çəkilməsi isə bunu vizual olaraq daha da aşkar edib və metal konstruksiyalar sahilə yaxın ərazilərdə ekoloji, o cümlədən təhlükəsizlik risklərini artırıb”.

Ekoloq bildirib ki, məsələ təkcə şəhərin görünüşü deyil, dərin ekoloji deqradasiyasıdır:

“Suyun səthindəki neft ləkələrinin və tullantıların təmizlənməsi, sahilə çıxmış metal konstruksiyaların kənarlaşdırılması sanitariya və ictimai sağlamlıq baxımından müsbət nəticə verəcək, şəhər mühitinin estetik görünüşünü yaxşılaşdıracaq. Lakin buxtanın real ekoloji bərpası üçün dib çöküntülərinin rekultivasiyası, şəhər və sənaye axıntılarının tam nəzarətə alınması, uzunmüddətli su keyfiyyəti monitorinqi vacib şərtdir. Bunlar olmadan Bakı Buxtasında ekoloji sabitlik əldə etmək mümkün deyil. Köhnə neft quyularının və estakadaların ləğvi təkcə texniki tədbir deyil, ekoloji məsuliyyətin göstəricisidir. Əgər bu addımlar ardıcıl, elmi əsaslı və şəffaf şəkildə icra olunarsa, Xəzər dənizi və Bakı Buxtası üçün real dəyişikliklərin başlanğıcı ola bilər”.