Ermənistanda olduqca maraqlı proseslər baş verir: 2026-cı ildə keçiriləcək parlament seçkiləri öncəsi Baş nazir Nikol Paşinyan hazırkı imkanlarından istifadə edərək, Rusiyaya bağlı bütün hücrələri dağıtmağa girişib.

Sonuncu – kilsəyə qarşı başlayan mübarizə Ermənistanın uzun onillərdir Rusiyanın kök atdığı və bütün regional istəklərinə ideoloji don geyindirdiyi “strukturlaşmış pətəy”ə hücumdur. Rusiya 19-cu əsrdən – erməniləri Qafqaza köçürəndən kilsədən maksimum istifadə edib, Alban abidələrinin, Albaniyanın xristian irsinin “erməni apostol kilsəsi” adına saxtalaşdırılmasından tutmuş bu strukturun ermənilər içərisində “toxunulmaza” çevrilməsinə və dünyaya yayılmasına qədər – bütün proseslərə Rusiya “dərin dövləti” rəhbərlik edib, maliyyələşdirib, “tarix” yaradıb, ermənilər üçün “dini əsaslandırma” hazırlayıb və məhz kilsənin əli ilə də erməniləri Cənubi Qafqazda, o cümlədən Birinci Dünya müharibəsi illərində maşaya çevirib, onlardan maksimum istifadə edib.

Paşinyan korrupsiyalaşmış, nüfuzdan düşmüş və erməni cəmiyyəti tərəfindən rədd edilən Sərkisyan-Köçəryan cütlüyünü asanlıqla məğlub etdikdən sonra onların təsir imkanlarını uzun müddətdir kəsib-tökür - hətta 44 günlük müharibənin Aprel savaşının nəticəsi olduğunu, Sərkisyan-Köçəryan cütlüyünün işğalla Ermənistanı əsir saxladığını cəsarətlə dilə gətirməklə. Hazırda isə Ermənistanı növbəti dəfə Rusiyanın Cənubi Qafqazda “təsir imkanlarını artırmaq üçün istifadə imkanı yaradan” qurumlara qarşı proses başladıb.

Rusiya ilk dəfə kilsədən istifadə imkanı və gücünü Keşiş Baqratın timsalında daha qabarıq göstərmişdi – o vaxta qədər kilsə işğal ssenarilərində vətənpərvər simaya bürünməklə, ictimaiyyətin daxilinə “rus virusu”nu sezilmədən yayırdı. “Kurator” geniş maliyyə imkanları və kilsənin birbaşa dəstəyi ilə başladılan “yürüş” fiaskoya uğrayandan sonra “müvəqqəti geriçəkilmə”yə məcbur oldu, ancaq kilsəyə verilən tapşırıqlar dayanmadı.

Paşinyan isə məqam gözləyirdi və bu məqam yetişdi: kilsə rəhbərlərinin əslində necə çirkin olduqları ictimaiyyətə elan edildi, Nikol ən ağır sözlərlə onların təhqirinə və ifşasına başladı. Məlum oldu ki, ermənilərin “sitayiş etdiyi” kilsə mənsubları, o cümlədən II Qaregin əxlaqsızdır, subaylıq andını pozub, övlad sahibidir və s.

Bunun ardınca milyarder Samvel Karapetyana təzyiqlər və onun həbsi gündəmə gəldi. Həm də Paşinyan açıq oynayır – Karapetyan nə korrupsiya, nə rüşvət, nə vergidən yayınma ilə ittiham olunur; ona qarşı irəli sürülən ittiham birbaşa “hakimiyyətin ələ keçirilməsinə cəhd”dir və bu da təsadüfi deyil.

Karapetyan Rusiya vətəndaşıdır, “məxməri inqilabdan” sonra Rusiyanın tövsiyəsi ilə Ermənistana yatırım etdi; nə qədər qəribə də olsa, Rusiya XİN sözçüsü Mariya Zaxarova Karapetyanın Rusiyanın göstərişi ilə Ermənistana getdiyini etiraf etdi və bunu “Paşinyanın qarant verməsi”, “valyuta cəlb etmə çağırışı” ilə əlaqələndirdi.

Paşinyan bir tərəfdən enerji strukturlarını Rusiyanın əsarətindən xilas etməyə çalışırsa, digər tərəfdən Kremlin yerdəki ən ciddi maliyyə mənbəyini zərərsizləşdirmək istəyir.

Bəs niyə indi? Xatırlatdığımız kimi, çünki məqam yetişib:

1. Bir neçə gün öncə “Moskva Tayms” nəşri yazdı ki, son səsvermədə Ermənistanın Rusiya ilə əlaqələrinə müsbət baxan ermənilər 31% təşkil edir, halbuki 2019-cu ildə bu rəqəm 93% olmuşdu;

2. Rusiyanın Ermənistanda təsiri kəskin azalıb – o səviyyədə ki, artıq İrəvanın özündə belə gənclər rus dilini bilmir, rusca başa düşmür;

3. Rusiyanın siyasi təsir rıçaqları olan iki qoca – Sərkisyan və Köçəryan cəmiyyətdə qəbul edilmirlər;

4. Paşinyan Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri nizama salmaq, Türkiyə ilə sərhədi açmaq və Türkiyə üzərindən Avropaya çıxmağı hədəfləyir...

O məqalədə ən maraqlı məqam Kremlin Vladimir Putinin administrasiyası rəhbərinin birinci müavini Sergey Kiriyenkoya 2026-cı il parlament seçkilərinə qədər Ermənistanda Rusiyanın təsirini bərpa etmək tapşırığı verməsi və bu istiqamətdə fəaliyyətin başlandığı qeydidir.

Görünür, Paşinyan da bu “fəaliyyətə” qarşı aktiv müqavimətə başlayıb və Rusiyanın hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisini sıfırlamaqla məşğuldur.

Kilsəyə, o cümlədən Karapetyana qarşı prosesin Paşinyanın Türkiyə səfəri və Ərdoğanla görüşü öncəsi başlaması da diqqətçəkicidir. Paşinyanın Türkiyədən qayıtdıqdan sonra Keşiş Baqratın hakimiyyət çevrilişində birbaşa iştirakda ittiham edib, evində axtarışlara başlanılması, o cümlədən Daşnaksütyun Partiyası mənsublarının da bu cinayət təqibinin hədəfinə çevrilməsinə kompleks yanaşma tələb edilir.