İyunun 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə İran İslam Respublikasının Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında telefon danışığı baş tutub. Bu zəng Pezeşkianın Bakıya səfərindən qısa müddət sonraya təsadüf edir və bölgədə baş verən geosiyasi proseslər fonunda xüsusi diqqət çəkir.

Tərəflər arasında aparılan bu təmasda hansı məsələlərin gündəmdə olduğu, əlaqələrin gələcək istiqamətinin necə formalaşacağı və bu dialoqun regional əməkdaşlıq baxımından nə ifadə etdiyi maraq doğurur. Xüsusilə də Rusiya-İran münasibətlərinin yeni mərhələyə keçdiyi bir vaxtda, Azərbaycan-İran xəttində baş verən bu dinamika müəyyən siqnallar verir.

Globalinfo.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Asif Nərimanlı bildirib ki, Prezident İlham Əliyevlə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığı Qurban bayramı münasibətilə gerçəkləşib:

“Bu təmas Azərbaycan və İran arasında münasibətlərin normallaşması kimi qiymətləndirilə bilər. 44 günlük müharibədə əldə etdiyimiz qələbədən sonra İran tərəfindən Azərbaycana qarşı ya heç bir dostyana addım atılmırdı, ya da bu addımlar olduqca nadir hallarda müşahidə olunurdu. Hazırda isə normallaşma prosesi həm siyasi ritorikada, həm də praktiki səviyyədə özünü göstərir. Liderlər arasında aparılan müzakirələrin əsas mövzusu, təbii ki, ikitərəfli münasibətlərin inkişafıdır”.

A.Nərimanlının fikrincə, belə telefon danışığı və görüşlərdə adətən regiondakı vəziyyət də müzakirə mövzusu olur, lakin hazırda tərəflərin bu məsələni geniş şəkildə gündəmə gətirməsi inandırıcı deyil:

“Bakı və Tehran region məsələlərinə fərqli mövqelərdən yanaşır. İki ölkə arasında əvvəllər müşahidə olunan gərginliyin əsas səbəblərindən biri də məhz bu idi. İranın bölgənin gələcək taleyi ilə bağlı mövqeyini tamamilə sıradan çıxmış hesab etmək düzgün olmaz, amma görünən odur ki, rəsmi Tehran reallıqları qəbul etməyə başlayıb. İran başa düşür ki, Azərbaycanla münasibətləri pozmaq öz əleyhinə işləyir”.

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, əsas gündəlik ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafıdır və bu, rəsmi məlumatlarda da öz əksini tapıb:

“Pezeşkianın Bakıya səfəri zamanı kifayət qədər ciddi razılaşmalar əldə olundu. Məhz bu səbəbdən tərəflər həmin razılaşmalar əsasında atılan addımları yenidən qiymətləndirməyə başlayıblar. Eyni zamanda regionda İran-ABŞ danışıqları və Yaxın Şərqdəki dəyişikliklərin Cənubi Qafqaza təsiri fonunda vəziyyət heç də sadə deyil. Gündəlik əslində daha genişdir və müxtəlif istiqamətləri əhatə edir”.