Azərbaycanda son illərdə yaşa görə müavinət alanların sayında sürətli artım, yaşa görə pensiyaya çıxanların sayında isə azalma müşahidə edilir.

Sfera.az bildirir ki, pensiya yaşına çatan şəxs pensiyaya çıxmaq imkanına sahib olmadıqda dövlət ona yaşa görə müavinət təyin edir.

2014-cü ildə yaşa görə müavinət alan insanların sayı 13,067 min nəfər idi və onlar hər ay 60 manat müavinət alırdılar. Müavinət alanların sayı 2017-ci ildə 29,2 minə (aylıq müavinət 66 manat), 2018-ci ildə 53,4 minə (73 manat), 2019-cu ildə 82,4 minə (130 manat), 2021-ci ilin avqsutun 1-də 110 minə (130 manat) çatıb.

Müqayisə edilən illərdə yaşa görə pensiya alanların sayında azalma qeydə alınıb. Ölkəmizdə yaşa görə pensiya alanların sayı 2014-cü ildə 785 min (aylıq pensiyanın orta məbləği 192,4 manat) olduğu halda, 2019-cu ildə 742 min nəfər (orta məbləğ 291,5 manat), 2021-ci ilin mayın 1-də 714 min nəfər (orta məbləği 365 manat) təşkil edib.

Yaşa görə pensiya alanların sayının azalıb, yaşa görə müavinət alanların sayının artması pensiyaya çıxmaq imkanlarının çətinləşməsi ilə bağlıdır. "Əmək pensiyaları haqqında” Qanuna əsasən, pensiya yaşına çatmış şəxsin pensiyaya çıxa bilməsi üçün 2 şərtdən biri uyğun gəlməlidir. Pensiya yaşına çatan şəxsin ya pensiya kapitalı tələb olunan məbləğdə olmalıdır, ya da sığorta stajı 25 ildən az olmamalıdır. İki şərtdən biri təmin edildikdə pensiyası hüququ yaranır. Şərtlərdən heç biri təmin edilmədikdə isə yaşa görə müavinət təyin olunur.

Hazırkı qaydalara əsasən, tələb edilən minimum pensiya kapitalı 28 800 manatdır. Əgər pensiya yaşına çatan şəxs bu qədər kapitalı toplaya bilməyibsə, onun sığorta stajına baxılır. Sığorta stajı ən azı 25 olmalıdır. Başqa sözlə, şəxs azı 25 il Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna pul ödəməlidir.

Mümkündür ki, 25 il ərzində şəxsin maaşı aşağı olsun və bu səbəbdən Fonda ödədiyi vəsaitlərə görə toplanan kapital 28 800 manata çatmasın. Qanuna əsasən, pensiya kapitalı minimum məbləğə çatmasa da, həmin şəxsin 25 il ödəniş etdiyi nəzərə alınaraq ona pensiya təyin edilir. Bu halda pensiya məbləği minimum pensiyadan azdırsa, həmin məbləğ minimum pensiya həddinə qədər artırılır. Hazırda minimum pensiya 200 manatdır.

Sadalanan 2 şərtdən heç biri ödənilmədiksə isə pensiya yaşına çatan şəxs yaşa görə müavinət alır. Hazırda yaşa görə müavinətin məbləği 130 manatdır.
Son illərdə yaşa görə müavinət alanların sayının sürətlə artması göstərir ki, pensiya yaşına çatanların bir çoxu "Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun pensiya çıxmaq haqqında tələblərinə uyğunlaşa bilmir.