Panik atak qəfil başlayan, intensiv qorxu və narahatlıq hissi ilə müşayiət olunan bir vəziyyətdir. Bu zaman insan real təhlükə olmasa belə, bədən “təhlükədəyəm” rejiminə keçir. Bu proses fight-or-flight response (döyüş və ya qaç reaksiyası) adlanır və beynin qədim qoruyucu mexanizmidir.

Medicina.az xəbər verir ki, panik atak zamanı bədəndə baş verən proseslər bunlardır.

1. Beyində təhlükə siqnalı yaranır

Panik atak amygdala (amigdala) adlı beyin strukturu tərəfindən başlanır.
Amigdala real və ya xəyali təhlükəni “qəbul edir” və dərhal siqnal verir.


2. Simpatik sinir sistemi aktivləşir

Bədən autonomic nervous system daxilində olan simpatik sistemə keçir.

Bu, orqanizmi sürətli reaksiyaya hazırlayır.

3. Adrenalin ifraz olunur

Böyrəküstü vəzilər adrenaline (adrenalin) ifraz edir.
Bu hormon:
ürək döyüntüsünü artırır
qan dövranını sürətləndirir
bədəni “hazır vəziyyətə” gətirir

4. Ürək ritmi sürətlənir

Taxikardiya yaranır – ürək daha sürətli döyünür.

Bu, bədənə daha çox oksigen çatdırmaq üçündür, amma insanda qorxu hissini artırır.

5. Tənəffüs sürətlənir

İnsan tez-tez və səthi nəfəs almağa başlayır.
Bu hal hyperventilation (hiperventilyasiya) adlanır.

Nəticədə:

baş gicəllənmə
sinədə sıxılma
“boğuluram” hissi yaranır

6. Qanda karbon qazı azalır

Sürətli nəfəs alma nəticəsində CO₂ səviyyəsi düşür.

Bu isə:
əllərdə və ayaqlarda keyimə
başda yüngüllük hissi yaradır

7. Əzələlər gərginləşir

Bədən “qaçmağa hazır” vəziyyətə keçir.
Bu səbəbdən:
boyun və çiyinlərdə gərginlik
titrəmə və spazm hiss olunur

8. Həzm sistemi yavaşlayır

Bədən enerjini həzmdən alıb həyati funksiyalara yönəldir.

Nəticədə:

ürəkbulanma
qarında narahatlıq

9. Şüur təhlükəni şişirdir, ölüm qorxusu gəlir

Beyin bu fiziki dəyişiklikləri yanlış şərh edir:

“Ürəyim dayanacaq”
“İndi huşumu itirəcəyəm”
Bu isə panikanı daha da artırır – qapalı dövrə yaranır.

10. Parasempatik sistem bədəni sakitləşdirir

Bir müddət sonra parasympathetic nervous system aktivləşir və bədən tədricən normaya qayıdır.

Panik atak ölümcül deyil, lakin çox real hiss olunur. Bu, bədənin sizi qorumağa çalışmasıdır, amma yanlış siqnal nəticəsində baş verir.