Son aylarda Polşa ilə Ukrayna arasında baş verən fikir ayrılıqları, qarşılıqlı ittihamlar və diplomatik gərginliklər Avropada narahatlıqla izlənir. Hətta rəsmi Varşava mövcud gərginlik fonunda bəzi istiqamətlərdə Kiyevə verdiyi dəstəyi dayandırdığını açıqladı.

Digər tərəfdən, Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedevin məsələyə münasibətdə səsləndirdiyi fikirlər maraqla qarşılandı. Medvedev bu qarşıdurmanın Moskva üçün müəyyən mənada “üstünlüklər” daşıdığını qeyd edib və ironik tərzdə hər iki ölkəni “kliniki rusofoblar” adlandırıb.

Polşa və Ukrayna arasındakı anlaşmazlıqlara səbəb nədir? Problemin aradan qalxması üçün hansı addımlar atılmalıdır?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Həşim Səhrablı deyib ki, həm Polşa, həm də Ukrayna bir-birinə söz atmaq və ya qarşılıqlı ittihamlar vasitəsilə problemləri həll etməyin mümkün olmadığını anlayır:

“Hazırda hər iki dövlət Şərqi Avropada suverenlik və işğal təhlükəsi ilə üz-üzədir və bu təhdidlərə qarşı mübarizə aparırlar. Mövcud reallıq onları yaxın əməkdaşlığa sövq edir. Polşanın hava limanlarını və digər hərbi resurslarını Ukraynanın istifadəsinə verməsi də bunun bariz nümunəsidir.

Onlar yaxşı anlayır ki, bu gün Şərqi Avropanın qarşısında iki əsas təhlükə var:

-Rusiyanın açıq imperialist və işğalçılıq siyasəti;

–Rusiya ilə Qərb arasında Şərqi Avropa uğrunda davam edən geosiyasi mübarizə.

Bu mübarizənin qurbanları məhz Şərqi Avropa dövlətləri ola bilər. Ukrayna artıq bir poliqona çevrilib, eyni taleyi Polşanın da yaşamaq riski var. Məhz buna görə Polşa Ukraynanın müdafiəsini gücləndirməyə çalışır. Çünki o istəyir ki, təhlükə Ukraynada dayansın, Polşaya sıçramasın.

Lakin tarixi faktorlar da var. İkinci Dünya müharibəsində Ukrayna millətçilərinin bir qismi polşalılara qarşı qırğın törətmişdi. Bu, Polşa cəmiyyətində hələ də yaddaşlarda qalır və “banderizm” ideologiyası ilə assosiasiya olunur. Polşalılar üçün bu, nasizmlə eyni səviyyədə təhlükəli ideologiya kimi qəbul edilir. Ona görə Polşa Ukraynaya dəstək versə də, onun daxilində radikal millətçi ideologiyaların güclənməsinə etiraz edir”.

Siyasi şərhçi bildirib ki, Polşa Ukraynanın suverenliyinə qarşı deyil, əksinə, onu dəstəkləyir:

“Sadəcə olaraq, tarixən özünə qarşı yönəlmiş ideologiyaların yenidən güclənməsini istəmir. Ukrayna isə bunu nəzərə almalıdır. Əgər Kiyev bu ideologiyanı yalnız Moskvaya qarşı müqavimət simvolu kimi istifadə edirsə, bunu açıq və aydın şəkildə Polşaya izah etməlidir.

Ukrayna bu istiqamətdə qəti mövqe ortaya qoyaraq aydınlaşdırmalıdır ki, “banderizm ideologiyası” əvvəlki kimi polyaklara yönəlməyib. Rusiya burada əsas hədəfdir. Varşava və Kiyev yaxın əlaqələr qurmalıdır. Polşanın narahatlılqları həllini tapsa, gərginlik də qalmayacaq.

Ukrayna dövlətinin bu müharibəni aparmaq üçün xüsusi bir “banderizm ideologiyasına” ehtiyacı varmı? Kiyev bu suala cavab tapmalıdır. Ukrayna artıq müstəqil dövlət kimi öz ordusu ilə mübarizə aparır.

Polşa Rusiyanın qəzəbindən qorxsaydı, Ukraynaya açıq dəstək verməz, silah-sursat göndərməzdi. Sadəcə tarixi yaddaşın təzələnməsindən “banderizm ideologiyasının” polyaklara qarşı tətbiq olunmasından qorxur”.