Körpələrin böyümə mərhələsində ən vacib və bəzən çətin dövrlərdən biri diş çıxarma prosesidir. Bu mərhələ həm uşaq, həm də valideyn üçün müəyyən narahatlıqlarla müşayiət oluna bilər. Bəzi körpələr diş çıxarma dövrünü çox rahat keçirsə də, digərlərində narahatlıq, ağlama, iştahsızlıq və yuxu problemləri müşahidə edilir. Valideynlərin bu prosesi düzgün başa düşməsi və uşağa uyğun dəstək göstərməsi körpənin daha rahat hiss etməsinə kömək edir.

Ailehekimiklinikasi.az lent.az-a istinadən xəbər verir ki, əksər körpələrdə ilk dişlər təxminən 4-7 aylıq dövrdə çıxmağa başlayır. Lakin bu müddət hər uşaqda fərqli ola bilər. Bəzi körpələrdə ilk diş 3 aylıq dövrdə görünə, bəzilərində isə 10-12 aya qədər gecikə bilər. Bu, hər zaman problem göstəricisi hesab olunmur. Adətən ilk çıxan dişlər alt ön kəsici dişlər olur. Sonrakı aylarda üst ön dişlər və digər dişlər çıxmağa başlayır. Süd dişlərinin tam formalaşması isə təxminən 2-3 yaş arasında tamamlanır.

Diş çıxarma dövrünün əlamətləri hansılardır?

Diş çıxarma dövründə körpədə bəzi tipik əlamətlər görünə bilər. Bu simptomları bilmək valideynlərə vəziyyəti daha düzgün qiymətləndirməyə kömək edir.

Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:

Diş ətlərində qaşınma və həssaslıq
Körpənin əlini və ya müxtəlif əşyaları ağzına aparması
Tüpürcəyin artması
Narahatlıq və səbəbsiz ağlama
Yuxu rejimində dəyişikliklər
İştahın azalması və yeməyə marağın zəifləməsi
Diş ətlərində yüngül şişkinlik və qızartı

Bəzi uşaqlarda yüngül temperatur yüksəlməsi müşahidə olunsa da, yüksək hərarət, qusma və güclü ishal kimi əlamətlər yalnız diş çıxarma ilə əlaqələndirilməməlidir. Belə hallarda həkimlə məsləhətləşmək vacibdir.

Uşağın ağrısını azaltmaq üçün nə etmək olar?

Diş çıxarma dövründə körpənin narahatlığını azaltmaq üçün bir neçə sadə üsuldan istifadə etmək mümkündür. Soyuq diş qaşıyıcıları (teether) diş ətlərini sakitləşdirməyə kömək edə bilər. Sərin, amma çox soyuq olmayan vasitələr diş ətlərindəki həssaslığı azalda bilər. Bundan əlavə, valideynlər təmiz barmaqla diş ətlərinə yüngül masaj edə bilərlər. Körpənin yaşına uyğun qidalar qəbul etdiyi dövrdə bəzi hallarda sərin pürelər və ya yoqurt kimi qidalar rahatlıq verə bilər. Bununla belə, yeni qida təqdim edilərkən diqqətli olmaq lazımdır.

Hansı hallarda diqqətli olmaq lazımdır?

Bir çox valideyn hər narahatlığı diş çıxarma ilə əlaqələndirməyə çalışır. Lakin uzunmüddətli yüksək temperatur, ciddi iştahsızlıq, qusma, güclü ishal və ya həddindən artıq halsızlıq diş çıxarma dövrünün normal hissəsi hesab edilmir. Bu əlamətlər infeksiya və ya başqa sağlamlıq problemlərinin göstəricisi ola bilər. Əgər körpənin vəziyyəti sizi narahat edirsə və simptomlar uzun müddət davam edirsə, pediatrla məsləhətləşmək ən doğru addım olacaq.

Dişlər çıxmağa başlayan kimi ağız baxımı vacibdir

Bir çox valideyn süd dişlərini müvəqqəti hesab etdiyindən onların baxımını ikinci plana keçirir. Halbuki ağız gigiyenası ilk diş göründüyü andan etibarən vacibdir. Körpənin dişləri yumşaq və yaşına uyğun fırça ilə təmizlənməli, şəkərli qidaların həddindən artıq istifadəsindən uzaq durulmalıdır. Erkən yaşdan düzgün ağız baxımı vərdişi formalaşdırmaq gələcəkdə diş problemlərinin qarşısını almağa kömək edir. Uşaqlarda diş çıxarma dövrü inkişafın təbii mərhələlərindən biridir və əksər hallarda narahatlıq yaratsa da, müvəqqəti olur. Valideynlərin səbirli davranması, uşağın narahatlığını azaltmağa çalışması və simptomları düzgün müşahidə etməsi bu dövrü daha rahat keçirməyə kömək edir. Körpənin ehtiyaclarını anlayaraq ona sevgi və diqqət göstərmək diş çıxarma prosesini həm uşaq, həm də valideyn üçün daha asan edə bilər.