Soyuqdəymə olaraq da bilinən qrip, yuxarı tənəffüs yollarında baş verən viral xəstəlikdir. Bir çox virus növü burun və ya boğazda yerləşərək soyuqdəyməyə səbəb ola bilər. Yetkinlər ümumiyyətlə ildə bir və ya iki dəfə soyuqlasa da, körpələrdə və ya uşaqlarda bu nisbət daha yüksəkdir. Daha çox zərərsiz olaraq görülən bu xəstəlikdə 7-10 gün kimi qısa müddətdə sağalması gözlənilir. Siqaret çəkən və ya tütün məmulatlarından istifadə edən insanlar üçün bərpa müddəti bir az daha uzun çəkə bilər. Soyuqdəymə bir çox əlamətlərə səbəb olsa da, əsasən zərərsizdir və öz-özünə keçir.

Qrip simptomları virusa məruz qaldıqdan sonra 1-3 gün ərzində görünməyə başlayır. İnsandan insana fərqli olmasına baxmayaraq, ümumi simptomlar aşağıda verilmişdir:

Burun tıkanıklığı və axan burun
Öskürək və asqırma
Qoxu və dad itkisi
Boğaz ağrısı
Göz sulanması
Bədən və baş ağrısı
Yanğın
Yorğunluq
Nəfəs darlığı
Yuxarıda sadalanan simptomlar adətən yüngül olur və tibbi yardıma ehtiyac olmadan sağalma baş verir. Semptomlar pisləşirsə, 3 gündən çox davam edən yüksək hərarət, şiddətli boğaz ağrısı və nəfəs darlığı baş verərsə, mümkün qədər tez tibbi yardım axtarmaq lazımdır.

Soyuqluğun səbəbləri nələrdir?
Soyuqdəyməyə səbəb olan bir çox virus növü olsa da, ən çox yayılanı rinovirusdur. Virus bədənə ağız, göz və ya burun vasitəsilə daxil olur və ötürülməsi baş verir. Soyuqdəymə olan insan asqırdıqda və ya öskürəndə virus digər insanlara damcı yolu ilə keçə bilər. Soyuqdəymə olan biri ilə əl sıxmaq və ya əşyaları paylaşmaq da virusu yaya bilər. İmmunitet sisteminin zəifləməsi, mövsüm dəyişikliyi və izdihamlı mühitlərdə olmaq soyuqdəymə riskini artıran amillərdəndir.

Soyuqdəymə hansı fəsadlara səbəb ola bilər?
Soyuq; Uşaqlarda pnevmoniya, bronxiolit, krup və ya digər boğaz infeksiyalarına səbəb ola bilər. Belə infeksiyalar baş verdikdə, mümkün qədər tez bir həkimə müraciət etmək lazımdır. Yetkinlərdə soyuqdəymə; Astma tutmaları, orta qulaq infeksiyası və sinüzitə səbəb ola bilər. Bütün bunlar ciddi qəbul edilməli və həkim tərəfindən müalicə edilməli olan xəstəliklərdir. Yaxşılaşmayan və ya pisləşən soyuqdəymə əlamətləri halında dərhal bir tibb işçisindən kömək istəmək tövsiyə olunur.

Soyuqdəymənin qarşısını almaq üçün nə etmək olar?
Soyuqdəyməyə qarşı peyvənd hazırlanmamışdır, lakin soyuqdəymənin yayılmasının qarşısını almaq olar. Özünüzü soyuqdəymədən qorumaq üçün edə biləcəyiniz şeylər aşağıda verilmişdir:

Daimi idman və sağlam qidalanma soyuqdəymə virusu ilə daha asan mübarizə aparmağa kömək edir.
Üzlə təmasdan əvvəl əllər yuyulmalıdır.
Evin üzvlərindən biri xəstədirsə, əşyalar paylaşılmamalıdır. Xəstəyə məxsus yemək qabları başqalarından ayrılıb yuyulmalıdır.
Soyuqdəymə olan insanların maska ​​taxması, öskürən və asqıran zaman ağızlarını örtməsi, xəstəliyin yayılmaması üçün tez-tez əllərini yuması vacibdir.

Soyuqdəyməyə necə müalicə etmək olar?
Soyuqdəymə üçün məlum spesifik müalicə yoxdur və bədənin virusu məğlub edəcəyi gözlənilir. Soyuq müalicə çərçivəsində nəzərdən keçirilə bilən üsullar aşağıda verilmişdir:

Relyef ağrı kəsiciləri və antipiretiklərdən istifadə edərək soyuqluğun simptomatik müalicəsi ilə təmin edilir.
Antibiotiklərdən istifadə edilmir.
İmmuniteti gücləndirmək üçün C vitamini ilə zəngin qidalar istehlak edilməlidir.
Maye qəbulu artırılmalı və bol su içməyə diqqət yetirilməlidir.
Xəstəlik zamanı tütün məmulatları, spirt və kofein qəbul edilməməlidir.
İmmuniteti sink və D vitamini ilə dəstəkləmək olar.
Gündə 1-2 stəkan cökə və adaçayı istehlak etməklə maye qəbulunu artırmaq olar.
Boğaz ağrısını aradan qaldırmaq üçün ağrıkəsici pastillərdən istifadə etmək olar, bal və zəncəfili qarışdırıb istehlak etmək olar.
Balanslaşdırılmış pəhrizə əlavə diqqət yetirilməlidir.
Bəsti MƏMMƏD